Pielkenrood Stichting

‘Vol bloed en met een gebroken been door zijn broekspijp’
Nadat in 2023 uit het archief van De Zaansche Molen een krantenberichtje verscheen waaruit bleek dat de op een molen arbeidsongeschikt geraakte voorvader Simon Pielkenrood (1829-1906) op de nog bestaande oliemolen De Ooievaar heeft gewerkt, bleek begin 2025 uit een ander opgediept stuk wat er precies was gebeurd. Deze bron betreft een ooggetuige verslag van het ongeluk van Simon Pielkenrood (foto tweede van links), waardoor hij de rest van zijn leven invalide bleef. Dit verhaal van Gerrit van Keulen (geboren in 1863), die op de naast De Ooievaar gelegen molen De Klok werkte, bleef in zijn familie bewaard en werd later opgetekend door een nakomeling.

Met bulleg weer, waren ze De Ooievaar aan het zwichten. Een man was in de roed geklommen toen door een hevige rukwind de molen begon te malen. Hij viel langs het lijf op de stelling. Op De Klok had men het zien gebeuren en toen erop af om hulp te bieden. Vol bloed en met een gebroken been door zijn broekspijp heen lag de ongelukkige op stelling. Voorzichtig werd de man in een zeil gerold. Het moeilijkste was om hem langs de trap naar beneden te krijgen. Gerrit Iiep voorop en een kameraad achter hem met een touw om de nek om het slachtoffer zoveel mogelijk horizontaal te houden. De man woonde op het Guispad en dus moesten ze met een schuitje de Zaan over en schutten in de Zaandijker sluis. Daar lag juist een vlet te wachten, maar het gewondenvervoer ging voor. Toen ze de sluis door waren begon de kameraad van Gerrit te Jammeren door de consternatie: “0 Gerrit wet akelig!!” “Veroit, roeien,” commandeerde Gerrit.
Thuis gekomen was de vrouw natuurlijk danig overstuur, maar de beide mannen haalden de dokter. Gelukkig is de patiënt later toch weer aardig op de klaver gekomen.

Met eigen ogen zien
Dit schokkende verhaal was aanleiding voor de Pielkenrood-bijeenkomst op de bewolkte maar droge en niet koude zaterdag 10 oktober om op de Ooievaar met eigen ogen te zien waar dit drama zich heeft afgespeeld. Getooid met labels in drie verschillende kleuren scheepten 37 leden van de Pielkenrood-familie zich in bij De Bleeke Dood in Zaandijk om met de rondvaartboot van De Zaansche Molen over te varen naar de zelden opengestelde Ooievaar voor een rondleiding in deze molen, een ontvangst in Molenmakerij Saendijck – die in de schuur bij De Ooievaar is gevestigd – en een rondvaart over de Zaan langs de molens op de Kalverringdijk. Drie groepen die elkaar in dit programma afwisselden.
De sfeer in De Ooievaar was tijdens de familiedag op zaterdag 11 oktober véél gezelliger en ontspannener dan op zaterdag 20 december 1884 toen Simon Pielkenrood uit de wieken viel. Dat was mede te danken aan de heerlijke zelf gebakken cake (volgens oud Pielkenrood recept), die bij de koffie in de Molenmakerij werd geschonken, maar vooral ook door de ontvangst door molenaar Matthijs Ero, molenmaker Ron Blonk en schipper Han Valk. Zij werden na afloop bedankt met een mooie fles wijn, een zelf gebakken kruidkoek en een gulle gift van de Pielkenrood Stichting t.b.v. de restauratie van oliemolen Het Pink in Koog aan de Zaan.
De familiebijeenkomst werd aan het einde van de middag besloten in café-restaurant De Slager, tegenover molen De Bleeke Dood. Hier vloeide de wijn rijkelijk, vergezeld door de bekende bitterballen, terwijl de kinderen lustig zaten te tekenen en te kleuren. Er volgde nog een heerlijk drie-gangen menu, waarna iedereen voldaan zijns weegs weer ging. 

Op 15 maart 2025 zette burgemeester Jan Hamming van Zaanstad onderstaand bericht op facebook.

Wat een bijzonder weekend op de Zaanse Schans, met de viering van het 100-jarig jubileum van vereniging de Zaansche Molen. Kroon op het weekend was het bezoek van H.K.H. Prinses Beatrix, zij is een toegewijde beschermvrouwe van Vereniging De Hollandsche Molen (eerder nemen opeenvolgend Koningin Juliana, prins Claus en prins Friso deze rol op zich).

Molens horen bij Zaanstad, de drijvende kracht achter ons DNA. En de drijvende kracht achter de molens, zijn de mensen. Want íémand moet: “De wind op de molen zetten.” Van de maalploeg en hoofdmolenaars tot het promotieteam en de gidsen; dankzij de vereniging en al haar vrijwilligers, is de molen nog steeds onderdeel van ons DNA. Voordat de prinses aankwam, mochten Commissaris van de Koning Arthur van Dijk en ik Koninklijke Onderscheidingen uitreiken, aan de vereniging de Zaansche Molen en aan één iemand in het bijzonder: Ed Pielkenrood.

Ed is benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Opgegroeid tussen de molens, zet hij zich sinds 1987 in voor de Vereniging. Hij groeide uit tot een onmisbare spil in het rad als bestuurslid, schrijver van talloze publicaties, hoofdredacteur van het verenigingsblad De Windbrief, en organisatietalent bij het 75-jarig en 100-jarig jubileum. Van zijn werk bij Vereniging De Zaansche Molen tot zijn inzet voor het Zaens Brandweermuseum en Rotaryclub De Zaan-Zaandijk, Ed is een ware verbinder en inspirator. Ed, bedankt voor alles wat je hebt gedaan!

Al 100 jaar, zorgen mensen als Ed dat de molens ook in de toekomst blijven draaien. Mede omdat er steeds weer jonge mensen aangetrokken worden. Heel leuk hoe jonge molen-liefhebbers zoals Siewert en Luuk aan de prinses vertelden over hun passie. Zo wordt ook de komende 100 jaar, de boel draaiende gehouden, ook voor de toekomstige generatie Zaankanters.

Tachtig jaar geleden, in de nacht van 25 op 26 december 1944 saboteerden verzetsstrijders uit de hele Zaanstreek de gedwongen arbeidsinzet van de Duitsers. Tijdens de Kerstdagen werden negen gemeentehuizen beroofd van de voor de ‘Arbeitseinsatz’ benodigde bevolkingsregisters. Jaap Pielkenrood Szn. (schuilnaam Jaap 2) was als lid van de knokploeg van Jaap Muusse (schuilnaam Ome Jaap) nauw betrokken bij de overval op het gemeentehuis aan de Lagedijk in Zaandijk.

Zie verder onder Historie.